HOME | ABOUT US | CLASSIFIED ADS | CONTACT US 
Thursday September 18, 2014 02:41
 
หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ
หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุกรกิจ
หนังสือพิมพ์แนวหน้า
หนังสือพิมพ์คมชัดลึก
หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์
หนังสือพิมพ์เดอะเนชั่น
หนังสือพิมพ์เดลินิวส์
หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ
หนังสือพิมพ์ข่าวสด
หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน

DHAMMA
หน้าแรกสยามมีเดีย | เปิดลานธรรม
พระธรรมคืออะไร
โดย สยามมีเดีย นิวส์ 5 ธันวาคม 2551
โดย.....ดร.พระมหาจรรยา สุทธิญาโณ

       พุทธศาสนิกชนที่สวดสรรเสริญพระธรรมคุณจะขึ้นต้นบทสวดว่า สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม (สวากขาโต  ออกเสียงว่า สะ-หวาก-ขาโต) แปลว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสพระธรรมไว้ถูกต้องดีแล้ว มีความหมายว่า พระธรรมที่พระองค์ตรัสไว้นั้น มีความหมายชัดเจน นำมาปฏิบัติได้และให้ผล เป็นความสุขสงบร่มเย็น

       พระธรรมคืออะไร

       เนื่องจาก คำว่า ธรรม มีหลายความหมาย การให้ความหมายของคำว่า ธรรมจึงต้องให้ความหมายตามบริบท ของคำว่า ธรรม นั้น

       พุทธศาสนิกชนผู้สนใจธรรมทั้งหลาย มักจะเข้าใจความหมายของคำว่า ธรรม คือ คำสั่งสอน เมื่อใส่คำว่า พุทธ นำหน้า คำว่า ธรรม เช่น พุทธธรรม ก็แปลว่า คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า

       คำว่า ธรรม จะหมายความว่า ข้อที่ควรตั้งใจปฏิบัติเมื่อ อยู่หลังคำว่า ศีล เช่นคำว่า ศีลธรรม เมื่อนำคำทั้งสองคำมา ผสมกันแล้วแปลว่า สิ่งที่ควรงดเว้นและสิ่งที่ควรปฏิบัติ

       สิ่งที่ควรตั้งใจงดเว้นห้าอย่างคือ เว้นจากการฆ่าและการเบียดเบียน เว้นจากการลักขโมยและฉ้อโกง เว้นจากการ ประพฤติผิดในกาม เว้นจากการพูดเท็จ เว้นจากการดื่มสุราและเสพสารเสพติดอันเป็นเหตุให้สติสัมปชัญญะเสื่อมไป

       สิ่งที่ควรตั้งใจปฏิบัติห้าอย่างคือ ควรมีความเมตตา คือความรักที่ไม่มีเงื่อนไขไร้พรหมแดน หมั่นประกอบสัมมาอาชีพที่ ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น มีความพอใจในคู่ครอง ไม่ว่าจะเป็นสามีหรือภรรยา ของตน พูดความจริง ไพเราะ เหมาะสมตรง เวลา ประสานสามัคคี  มีสติ ความระลึกได้ ก่อนทำก่อนพูด และก่อนคิด มีสัมปชัญญะ รู้สึกตัวทั่วถึงขณะที่กำลังทำ กำลังพูด และกำลังคิด(สติสัมปชัญญะ นับเป็นข้อเดียวกัน)

       เมื่อคำว่า ธรรม วางอยู่หลังคำว่า จริยะ ซึ่งแปลว่า ควรปฏิบัติ สำเร็จรูปเป็น จริยธรรม แปลว่า หลักการที่ควรปฏิบัติ เช่น พรหมวิหารธรรม หลักการที่ควรปฏิบัติเพื่อการดำรงชีวิตอย่างประเสริฐ ซึ่งเป็นธรรมที่เหมาะสมแก่ภาวะผู้นำ อิทธิบาทธรรม หลักการที่ควรปฏิบัติเพื่อเดินไปสู่ความสำเร็จในชีวิต สังคหวัตถุธรรม หลักการที่ควรปฏิบัติเพื่อความเป็นผู้บริการที่ดี ทศพิธ-ราชธรรม หลักที่ควรปฏิบัติเพื่อความเป็นนักปกครองที่ดี ยุติธรรม หลักที่ควรปฏิบัติเพื่อขจัดความขัดแย้ง และหลักธรรมอื่นๆ ที่ควรปฏิบัติเพื่อความเหมาะสมแก่ฐานะและหน้าที่การงาน และความสัมพันธ์อันดีกับเพื่อนมนุษย์ที่จะพึงมีต่อกันในสังคม

       บางคราว คำว่า ธรรม แปลว่า ความดี เมื่อนำไปวางไว้หลังคำว่า คุณ เช่น คุณธรรม แปลว่า ความดี ที่ทรงคุณค่า อัน มีผลมาจากการปฏิบัติจริยธรรมอย่างชำนาญจนกลายเป็นความเคยชิน เช่น เมตตา จนเคยชิน ขยันจนเคยชิน ตื่นนอนแต่เช้า จนเคยชิน  อดทนจนเคยชิน สงบเย็นเป็นปกติ สุภาพอ่อนโยน ตรงต่อเวลา จนกลายเป็นลักษณะนิสัยอันถาวรและบุคลิกภาพ อันพึงปรารถนาในทุกสถานะและหน้าที่

       เมื่อคำว่า ธรรม จะแปลว่า เหตุปัจจัย เมื่อมานำหน้า คำว่า ชาติ ที่แปลว่า เกิด สำเร็จรูปเป็นธรรมชาติ แปลว่า สิ่งที่เกิด มาจากเหตุปัจจัย เช่น ชีวิตมนุษย์เกิดจากเหตุปัจจัยหลายอย่างเช่น ดิน น้ำ ไฟ ลม มาประกอบกันเข้าอย่างเหมาะสม ภูเขา แม่น้ำ ต้นไม้ ทะเล สัตว์นานาชนิด ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ ดวงดาว บนท้องฟ้า  ล้วนเกิดมาจากเหตุปัจจัยปรุงแต่ง ทั้งสิ้น จึงเรียกสิ่งเหล่านี้ว่า ธรรมชาติ เพราะเกิดมาจากเหตุปัจจัยปรุงแต่ง

       คำว่า ธรรม ยังแปลว่า ทรงไว้ เมื่อวางอยู่ท้ายคำว่า สภาวะ สำเร็จเป็น สภาวธรรม แปลว่า ทรงไว้ซึ่งความเป็นอย่างนั้น เช่น ลักษณะของ โลก ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ ดวงดาวต่างๆในสากลจักรวาฬ มนุษย์สัตว์ ต้นไม้ สายลม แสงแดด ความโลภ ความโกรธ ความหลง เมตตา กรุณา ความสงบ ความวุ่นวาย ล้วนมีลักษณะเด่นเช่นนั้นๆไม่เปลี่ยนแปลง เช่น อาการโกรธ ของมนุษย์เมื่อสองพันปีเป็นอย่างไร วันนี้ก็เป็นอย่างนั้น ความสงบเมื่อสองพันปีเป็นอย่างไรวันนี้ก็เป็นอย่างนั้น ความเมตตา กรุณาเมื่อสองพันปีเคยเป็นมาอย่างไรก็เป็นอย่างนั้น ต้นสนเมื่อสองพันปีเคยเป็นมาอย่างไรวันนี้ก็เป็นอย่างนั้น

       สภาวธรรม คือการทรงไว้ซึ่งความเป็นอย่างนั้น หรือ เป็นเช่นนั้นเอง แม้แต่สิ่งใกล้ตัวเราที่สุดที่เห็นได้ง่ายๆเช่น  ช้างม้า วัวควาย แมว หมู หมา กาไก่ ก็ล้วนเป็นสภาวธรรมแต่ละอย่างๆไปเพราะ มันมีรูปร่างหน้าตา ท่าทางตลอดถึงการดำรงชีวิต ของมันเช่นนั้นเอง

       เมื่อวาง คำว่า ธรรม ไว้หลัง คำว่า ปรมัตถะ จะแปลว่า ความจริง เมื่อผสมกันเป็น ปรมัตถธรรม (อ่านว่า ปะ-ระ-มัด-ถะ-ทำ) แปลว่า ความจริงอันสูงสุด

       ความจริงอันสูงสุด ได้แก่ ไตรลักษณ์ คือ อนิจจัง ความไม่เที่ยง ทุกขัง ทนได้ยาก อนัตตา หาสาระแก่นสารที่เป็นตัวตน แน่แท้มิได้ โดย พระพุทธเจ้าตรัสว่า ตถาคตจะเกิดขึ้นมาในโลก หรือไม่ก็ตาม อนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา มีอยู่แล้ว ตถาคต เป็นเพียงผู้ค้นพบ เปิดเผย บอกกล่าว แสดงให้ชาวโลกได้ทราบเท่านั้น

       สรรพสิ่งทั้งปวงที่มีปัจจัยปรุงแต่งย่อมตกอยู่ภายใต้กฎแห่งอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาทั้งสิ้น ยกเว้นแต่พระนิพพาน ซึ่งเป็น สัจจะสูงสุดเช่นกัน ไม่อยู่ภายใต้กฎแห่งอนิจจัง ทุกขังและอนัตตา เพราะพระนิพพาน ไม่มีปัจจัยปรุงแต่ง จึงอยู่เหนือความ เปลี่ยนแปลง

       อย่างไรก็ตาม สารธรรมแท้ๆเป็นความจริงที่ต้องประจักษ์ด้วยตนเองในชีวิตประจำวันที่มีความรู้สึกนึกคิดนี้เอง เมื่อ ค้นหาความจริงพบแล้วว่า ธรรม มีอยู่จริง ตามความหมายที่กล่าวมา เลือกสรรค์นำมาปฏิบัติอย่างจริงจัง แล้วจะได้พบกับ ความสุข ดังที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสว่า ธัมมจารี สุขัง เสติ ผู้ประพฤติธรรม ย่อมนอนสบาย หากใครที่ยังนอนไม่หลับหรือนอนไม่ สบายลองเลือกธรรมมาปฏิบัติอย่างเหมาะสมดูแล้วจะรู้ด้วยตัวเองว่า ปฏิบัติธรรมแล้วสบายจริงๆ

กลับด้านบน

 

HOME | ABOUT US | ADS | CONTACT US
Established since 1981
Copyright © 2000-2005 Siam Media News. All Rights Reserved.
webmaster@siammedia.org
 

View Stats