 โดย.....ดร.พระมหาจรรยา สุทธิญาโณ
ฉบับที่แล้วได้เขียนตอบปัญหาของอุบาสิกาชาวอินโดนิเซียที่ถามว่า ทำไมพระสงฆ์จึงไม่ฉันอาหารมื้อเย็น ได้ อธิบายให้ทราบความหมายของคำว่าเวลาวิกาลไปแล้ว ต่อไปนี้จะได้เล่าเรื่องอันเป็นเหตุสำคัญที่พระพุทธเจ้าทรงปรารภเป็น ปฐมเหตุห้ามพระภิกษุสงฆ์ฉันอาหารในเวลาวิกาลเด็ดขาด
วันหนึ่งเวลาพลบค่ำพระสงฆ์ก็ออกบิณฑบาตตามปกติที่เคยกระทำมาเพื่อไปแสวงหาภัตตาหารเย็นมาฉัน การบิณฑบาต นั้นคือการเดินไปเรื่อยๆไม่จำเพาะเจาะจงว่า จะไปรับอาหารที่ไหนแน่นอน ใครมีศรัทธาก็ตักบาตรตามมีตามเกิด ไม่มีกำหนด ว่าจะต้องมีอาหารอะไรกี่อย่าง มีสิ่งใดที่ตนคิดว่าพอจะแบ่งปันเจือจานให้พระสงฆ์ผู้ไร้บ้านไร้เรือนได้บ้างก็ทำไปตามความ เต็มใจและสบายใจ
พระสงฆ์รูปนั้นก็ออกเดินไปเรื่อยๆจนถึงบ้านหนึ่ง ลักษณะเป็นบ้านยกพื้นสูง มีประตูสองด้านมองเห็นคนเดินสัญจร ไปมาได้อย่างชัดเจน วันนั้นลูกสาวของบ้านนั้น กำลังปรุงอาหารเย็นอยู่ในครัว บริเวณภายนอกมืดสนิทแล้ว เวลาจะมองอะไร ต้องใช้ไฟส่อง หรือที่เรียกกันว่า เข้าไต้เข้าไฟแบบสมัยโบราณนั้นเอง
เมื่อพระสงฆ์ไปถึงบ้านนั้น จึงเลือกยืน ณ บริเวณหน้าประตูครัวด้านหนึ่ง ขณะที่ยืนอยู่ในที่มืดนั้น พอดีฟ้าแลบแปลบ ปลาบขึ้นมา ลูกสาวเจ้าของบ้านหันมองไปทางแสงฟ้าแลบพอดีเห็นพระสงฆ์ยืนอยู่ ตกใจสุดขีดคิดว่าผีหลอกจึงสาดน้ำล้างจาน ใส่จนเปียกปอน แล้วกรีดร้องขึ้นมาว่า ผีหลอก
ฝ่ายพ่อแม่และญาติๆก็นำคบเพลิง เดินมาดูว่าเป็นอะไรก็เห็นพระสงฆ์ยืนเปียกด้วยน้ำล้างจานชุ่มโชกไปทั้งตัว แถม ยังมีกลิ่นอาหารติดอยู่ด้วย พ่อแม่และลูกสาวพากันตกใจกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกล่าวขอโทษขอโพยเป็นการใหญ่ พระสงฆ์ก็ไม่ ว่าอะไรเต็มใจอภัยให้เช่นกัน
ข่าวพระสงฆ์ถูกชาวบ้านสาดด้วยน้ำล้างจานในเวลาวิกาล แพร่ไปอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งความทราบถึงองค์สมเด็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเรียกประชุมพระสงฆ์จำนวนห้าร้อยรูปในธรรมสภา แล้วทรงเปิดโอกาสให้พระสงฆ์ได้แสดงความเห็น กันอย่างกว้างขวางในเรื่องนี้
สุดท้ายก็มีบทสรุปว่า พระสงฆ์ไม่พึงฉันอาหารในเวลาวิกาลคือตั้งแต่เที่ยงไปจนถึงเช้าวันรุ่งขึ้น
พระพุทธเจ้าจึงตรัสบัญญัติว่า พระภิกษุสามเณรไม่พึงฉันอาหารในเวลาวิกาล และได้ถือปฏิบัติกันตั้งแต่นั้นมา เพื่อเป็น การรบกวนพุทธศาสนิกชนให้น้อยที่สุด เพราะพระพุทธเจ้าทรงย้ำเตือนอยู่บ่อยๆว่า พระสงฆ์พึงทำตนเป็นคนเลี้ยงง่าย ไม่ เบียดเบียนใครๆให้ลำบาก
นี้คือความเป็นมาของบทบัญญัติที่ว่า ทำไมพระสงฆ์จึงไม่ฉันอาหารในเวลาวิกาล หรือที่พูดกันง่ายๆว่า พระไม่กิน ข้าวเย็น จริงๆหากเป็นเวลบ่ายไปแล้วก็กินไม่ได้ ตามพระพุทธบัญญัตินี้
|